Oħloq fija qalb safja, o Alla!

“Nadurawk O Ġesu u nberkuk u nirringrazzjawk, għax bis-Salib u l-Qawmien tiegħek inti fdejtna.” San Ġorġ Preca   Għal San Ġorġ Preca, l-indiema ma kinitx stedina biss għal żmien ir-Randan. Il-bniedem hu wieħed u għemilu mhux marbut ma’ xi żmien tas-sena, hekk li ngħaddu minn divertiment għal ieħor imbagħad fir-Randan nieqfu xi ftit. Hu parti mill-ħajja li xi drabi ma nġibux ruħna kif jixtieqna Alla. M’għandniex nistennew ir-Randan biex nirrikonċiljaw ma’  Alla. Dan nistgħu nagħmluh fil-Qrar kull meta rridu.   Il-Ktieb il-Kbir Għalhekk San Ġorġ Preca ħallielna għajnuniet għeżież biex l-indiema tkun parti minn ħajjitna tul is-sena kollha u tul ħajjitna kollha. Għalih, Kristu li fdiena mid-dnub kien ‘il-Ktieb il-Kbir’. Jistedinna nkunu grati lejn Kristu li tant bata għalina. F’ħamsin riflessjoni jgħidilna biex: “Noqogħdu fuq il-Kalvarju quddiem Kristu Ġesù Msallab ħdejn Marija Santissima Ommu, u nieħdu minnu tagħlim tal-ħajja eterna.” Fost il-meditazzjonijiet hemm dwar il-kruha tad-dnub, in-neċessità tal-penitenza, it-tama mid-demm ta’ Kristu, il-ħniena ta’ Alla, Alla bħala r-refuġju tal-midneb u suġġetti oħra li huma relatati mal-indiema.   Is-Sakrarju tal-Ispirtu ta’ Kristu Ktieb tassew sabiħ mimli tagħlim mill-aħħar ġimgħat tal-ħajja ta’ Kristu hu ‘Is-Sakrarju tal-Ispirtu ta’  Kristu’. Isemmi 50 episodju f’vers jew tnejn dwar x’għamel Ġesù tul ħajtu u għal kull ħaġa jistaqsi: “Liema spirtu tosserva f’din iċ-ċirkustanza?” Il-ktieb fih sezzjoni b’50 mistoqsija dwar x’għallem Ġesù, u jistaqsi: “X’jiġik f’moħħok b’dan il-kliem?” Sentenza minnhom hi: “Fejn hemm it-teżor tiegħek, hemm hi qalbek.” U t-tweġiba hi: “Il-ħsieb tal-bniedem imur fuq dak li jħobb; min iħobb lil Alla, ifittex lil Alla f’kollox.” ‘Is-Sakrarju tal-Ispirtu ta’ Kristu’ fih ukoll ftit folji b’50 mistoqsija: “Għal xhiex bata Ġesù?” u għal kull waħda jitlobna naħsbu: “X’tara inti hawn?” Jiġifieri għal min, għalxhiex bata hekk Ġesù? Eżempju minnhom hu: “Kristu bata meta attewlu għajnejh fil-Passjoni.” It-tweġiba hi: “Ġesù hawnhekk bata għad-dnubiet li jsiru meta nużaw għajnejna biex naraw dak li mhux xieraq.” Il-ktieb fih ukoll 50 sentenza dwar x’mhuwiex l-Ispirtu ta’  Kristu, bħal meta ngħiru għall-ġid li għamel ħaddieħor. Eżerċizzju interessanti ieħor fil-ktieb ‘Is-Sakrarju tal-Ispirtu ta’ Kristu’ hu dak li hu msemmi ‘Fhiex Tiftakar’, fejn San Ġorġ Preca jsemmi xi oġġett jew azzjoni li niltaqgħu magħha fil-ħajja, biex ngħidu fhiex tfakkarna fil-ħajja ta’ Ġesù, bħal: “Fhiex tiftakar meta xi ħadd jikkoreġik?” It-tweġiba hi: “Meta Ġesù ħares lejn Pietru biex jikkoreġih.” San Ġorġ Preca ukoll jiddjaloga ma’ Ġesù u joqgħod ifakkru f’55 episodju fil-ħajja tiegħu, bħal: “Sinjur Ġesù, tiftakar meta bkejt fuq Ġerusalemm għax il-Lhud ma laqgħukx?” U jesprimi: “B’liema mħabba inti tridilna l-ġid!”   Tnax-il talba ta’ ndiema San Ġorġ Preca ħallielna wkoll 12-il stqarrija ta’ indiema, paragrafi qosra b’siltiet mill-Bibbja fejn isemmi d-dispjaċir ta’ persuni, bħalma huma r-Re David, l-appostlu Pietru, Marija Madalena, il-ħalliel ‘it-tajjeb’ u oħrajn, wara l-iżball li jkunu għamlu. Filwaqt li juri l-kruha tad-dnub, San Ġorġ Preca jafda fil-ħniena kbira ta’ Alla lejn il-midneb. Jixbhu lil dak li qrajna fil-Quddiesa tal-Erbgħa tal-Irmied, fejn fir-ritornell tlabna: “O Alla, ħenn għalina għax dnibna.” San Ġorġ Preca jagħti l-mod partikulari lil dawn is-Salmi, bħal din, l-ewwel waħda: “Kemm bdieli, o Sinjur, li mxejt kontra tiegħek! Il-paċi telqitni, il-benefiċċji tiegħek ċanfruni, u l-biża’ nkesa miegħi. La tiddisprezzanix, umiljat u konfuż quddiemek. Nistħi nerfa’ għajnejja lejk. Żommni bħala wieħed mill-inqas sefturi tiegħek.”   “Ħares 'l hawn u kkwieta!” Fost il-kitbiet ta’ San Ġorġ Preca dwar il-Kurċifiss, u kif għandna nħarsu lejh, hemm din tant sabiħa mill-ktieb ‘Taħdit għat-Tfal’. Jikteb hekk: “Għidli, min hu li jħares lejn il-Kurċifiss u ma jikkwitax f’mistrieħ perfett? Dnubietek ibeżżgħuk? Stħajjel lil Kristu kurċifiss jgħidlek: Ħares ’l hawn u kkwieta għax jiena ħallast għalik." "Xi ħadd ittrattak ħażin? Stħajjel lil Kristu Kurċifiss jgħidlek: Ħares ’l hawn u kkwieta għax jiena għamilt il-ġid u ħallsuni b’deni." "Inti mweġġa’ jew imnikket? Stħajjel lil Kristu kurċifiss jgħidlek: Ħares ’l hawn u kkwieta għax jiena innoċenti f’baħar ta’ wġigħ, ta’  niket." "Tinsab inti nieqes minn xi ħaġa? Stħajjel lil Kristu kurċifiss jgħidlek: Ħares ’l hawn u kkwieta għax jiena msallab għarwien." "Inti inti mżeblaħ? Stħajjel lil Kristu kurċifiss jgħidlek: Ħares ’l hawn u kkwieta għax jiena Alla oġġett ta’ żebliħ, żuffjett u ta’  daħk." F’kelma waħda f’kull stat tiegħek spiritwali għandek dejjem konfort x’tiġbed minn Kristu kurċifiss, li jgħid lil kull min iħares lejh li kollox jispiċċa bil-mewt: delizzji u biki. Ara qatt taħseb li inti spiritwali jekk titffa l-ħarsa tiegħek, biex timita banda oħra ħlief fuq il-Kurċifiss. Kristu waħdu biss it-triq, il-verità u l-ħajja u ħadd ma jasal fis-saltna eterna tal-paċi ħlief permezz tiegħu biss. Tfittex il-pjaċiri li jgħaddu? Kun af li inti m’intix dixxiplu veru ta’ Kristu, li bata għalina u ħallielna l-eżempju li nimxu warajh, hu li dnub m’għamilx: ara mela li quddiem it-tbatija tgħid sinċerament: “O Salib, is-sliem għalik!” Joe Galea Membru

Għeżież ħuti! Ir-Randan hu ż-żmien li fih il-Knisja, b’għożża ta’ omm, tistedinna nerġgħu nqiegħdu l-misteru ta’ Alla fiċ-ċentru tal-ħajja tagħna, biex il-fidi tagħna terġa’ ssib il-ħeġġa u l-qalb ma tintilifx qalb it-tħassib u d-distrazzjonijiet ta’ kuljum. Kull mixja ta’ konverżjoni tibda meta nħallu l-Kelma ta’ Alla tilħaqna u nilqgħuha bi ħlewwa tal-ispirtu. Allura hemm rabta bejn id-don tal-Kelma ta’ Alla, l-ispazju ta’ ospitalità li noffrulha u l-bidla li hija twettaq. Għalhekk, il-mixja tar-Randan issir okkażjoni tajba biex niftħu widnejna għal-leħen tal-Mulej u nġeddu d-deċiżjoni li nimxu wara Kristu, u miegħu nterrqu t-triq li titla’ lejn Ġerusalemm, fejn iseħħ il-misteru tal-passjoni, il-mewt u l-qawmien tiegħu. Nisimgħu Din is-sena nixtieq niġbed l-attenzjoni, qabelxejn, fuq l-importanza li nagħmlu wisa’ lill-Kelma permezz tas-smigħ, għax id-disponibbiltà li nagħtu widen hija l-ewwel sinjal li bih nuru x-xewqa tagħna li nidħlu f’relazzjoni mal-oħrajn. Alla nnifsu, meta jirrivela lilu nnifsu lil Mosè mis-siġra tal-għollieq taqbad, jurih li s-smigħ hu karatteristika distintiva tal-essri tiegħu: “Jien ħarist u rajt it-tbatija tal-poplu tiegħi fl-Eġittu. U jien smajt il-karba tagħhom” (Eż 3:7). Is-smigħ tal-karba tal-magħkus huwa l-bidu ta’ storja ta’ ħelsien, li fiha l-Mulej idaħħal ukoll lil Mosè, u jibagħtu jiftaħ triq ta’ salvazzjoni għal uliedu li spiċċaw fil-jasar. Huwa Alla li jinvolvi, li llum jilħaq lilna wkoll bil-ħsibijiet li bihom tħabbat qalbu. Għalhekk, is-smigħ tal-Kelma fil-liturġija jedukana għal smigħ iktar veru tar-realtà: fost il-ħafna ilħna li nisimgħu fil-ħajja personali u soċjali tagħna, l-Iskrittura Mqaddsa tagħtina l-ħila nagħrfu dik li tielgħa minn qalb it-tbatija u l-inġustizzja, biex ma tibqax mingħajr tweġiba. Li nidħlu f’din id-dispożizzjoni interjuri ta’ reċettività jfisser inħallu llum lil Alla jgħallimna nisimgħu bħalu, biex nagħrfu “l-qagħda tal-foqra rrappreżentata minn karba li, fl-istorja tal-umanità, tisfida kontinwament lill-ħajja tagħna, is-soċjetajiet tagħna, is-sistemi politiċi u ekonomiċi u, fl-aħħar imma mhux l-inqas, lill-Knisja wkoll”. Insumu Jekk ir-Randan hu żmien ta’ smigħ, is-sawm huwa prattika konkreta li tiftħilna qalbna biex nilqgħu l-Kelma ta’ Alla. Fil-fatt, is-sawm mill-ikel hu taħriġ axxetiku antik ħafna u insostitwibbli fil-mixja tal-konverżjoni. Proprju għaliex imiss lill-ġisem, jagħmel iżjed evidenti dak li aħna “mġewħa” għalih u dak li nqisuh essenzjali għall-għajxien tagħna. Għalhekk iservi biex niddixxernu u npoġġu f’ordni l-“aptiti” tagħna, biex inżommu dejjem ħaj il-ġuħ u l-għatx tal-ġustizzja, u nevitaw ir-rassenjazzjoni, waqt li nħarrġuhom biex isiru talba u responsabbiltà lejn il-proxxmu. Santu Wistin, b’finezza spiritwali, jurina t-tensjoni bejn iż-żmien preżenti u t-twettiq futur li tikkaratterizza dan il-ħarsien tal-qalb, meta josserva li: “Matul il-ħajja fuq din l-art huma l-bnedmin li għandu jkollhom il-ġuħ u l-għatx għall-ġustizzja, imma hu fil-ħajja l-oħra li mbagħad naqtgħuhom. L-anġli jixbgħu b’dan il-ħobż, b’dan l-ikel. Imma l-bnedmin huma mġewħa għalih, huma kollha xewqana għalih. Din ix-xewqa twessa’ l-qalb, tkabbar il-ħila tagħha”. Is-sawm, mifhum b’dan il-mod, jagħtina mhux biss li niddixxiplinaw ix-xewqa, li nsaffuha u nagħmluha iktar ħielsa, imma anki li nwessgħuha, b’mod li hi ddur lejn Alla u torjenta ruħha għall-għemil it-tajjeb. Madankollu, biex is-sawm iżomm sħiħa l-verità evanġelika tiegħu u jaħrab mit-tentazzjoni li l-qalb tħossha mkabbra, għandu dejjem jgħix fil-fidi u fl-umiltà. Hemm bżonn li hu jibqa’ b’għeruqu mniżżla fil-komunjoni mal-Mulej, għax “ma jkunx isum tassew minn ma jafx jitrejjaq bil-Kelma ta’ Alla”. Bħala sinjal viżibbli tal-impenn interjuri tagħna li, bl-għajnuna tal-grazzja, naħarbu mid-dnub u l-ħażen, is-sawm għandu jinkludi wkoll għamliet oħra ta’ ċaħda li jgħinuna niksbu stil ta’ ħajja iżjed sobrju, għax “l-awsterità biss li ssaħħaħ il-ħajja Nisranija u tagħmilha iktar awtentika”. Għalhekk nixtieq nistedinkom għal għamla ta’ ċaħda konkreta ħafna u spiss ftit li xejn apprezzata, jiġifieri dik mill-kliem li bih nidorbu u nweġġgħu lill-proxxmu tagħna. Ejjew nibdew inżarmaw il-lingwaġġ, nagħtu daharna lil kliem li jaqta’ fil-laħam il-ħaj, lill-ġudizzju immedjat, lill-paroli fuq min mhux preżenti u ma jistax jiddefendi ruħu, lill-kalunnji. Minflok, ħa nagħmlu sforz biex nitgħallmu nqisu kliemna u nrawmu fina l-ġentilezza: fil-familja, bejn il-ħbieb, fuq il-postijiet tax-xogħol, fuq il-midja soċjali, fid-dibattiti politiċi, fil-mezzi ta’ komunikazzjoni, fil-komunitajiet Insara. U hekk flok il-ħafna kliem ta’ mibegħda jkollna kliem ta’ tama u ta’ paċi. Flimkien Fl-aħħar nett, ir-Randan jikxef id-dimensjoni komunitarja tas-smigħ tal-Kelma u tal-prattika tas-sawm. Anki l-Iskrittura tisħaq fuq dan l-aspett b’ħafna modi. Ngħidu aħna, meta tirrakkonta, fil-ktieb ta’ Neħemija, li l-poplu nġabar biex jisma’ l-qari pubbliku tal-ktieb tal-Liġi u, huwa u jipprattika s-sawm, kien dispost għall-istqarrija tal-fidi u għall-qima, biex hekk kien lest iġedded il-patt tiegħu ma’ Alla (ara Neħ 9:1-3). Bl-istess mod, il-parroċċi tagħna, il-familji, il-gruppi ekkleżjali u l-komunitajiet reliġjużi huma msejħa biex fir-Randan jagħmlu flimkien mixja, li fiha s-smigħ tal-Kelma ta’ Alla, kif ukoll tal-karba tal-foqra u tal-art, issir għamla ta’ ħajja komuni, u s-sawm jgħin biex ikun hemm indiema vera. F’dan ix-xefaq, il-konverżjoni, barra l-kuxjenza ta’ kull wieħed u waħda, tmiss ukoll l-istil tar-relazzjonijiet, il-kwalità tad-djalogu, il-ħila li nħallu r-realtà tinterrogana u nagħrfu dak li jorjenta tassew ix-xewqa, kemm fil-komunitajiet ekkleżjali tagħna, u kemm fl-umanità għatxana għall-ġustizzja u r-rikonċiljazzjoni. Għeżież, ejjew nitolbu l-grazzja ta’ Randan li jiftħilna aktar widnejna għal Alla u għall-foqra. Nitolbu l-qawwa ta’ sawm li jgħaddi wkoll mill-ilsien, biex jonqos il-kliem li jweġġa’ u jikber l-ispazju għal-leħen tal-ieħor. U nħabirku biex il-komunitajiet tagħna jsiru mkejjen li fihom il-karba ta’ min qed ibati ssib akkoljenza u s-smigħ inissel mixjiet ta’ ħelsien, u jagħmilna iktar pronti u attenti biex ngħinu ħalli tinbena ċ-ċiviltà tal-imħabba. Minn qalbi nbierek lilkom ilkoll u l-mixja tagħkom f’dan ir-Randan. Mill-Vatikan, 5 ta’ Frar 2026, Tifkira ta’ Sant’Agata, Verġni u Martri. LJUN PP. XIV Sors: https://laikosblog.org/2026/02/13/messagg-tal-papa-ljun-xiv-ghar-randan-2026/

Dan huwa ktieb prattiku ħafna, ippublikat minn Pubblikazzjoni Preca u miktub bil-Malti minn Emanuel Curmi, membru tas-Soċjetà tad-Duttrina Nisranija, M.U.S.E.U.M.. Huwa ktieb li mgħandux jinqara bil-ħeffa, imma pass pass, bil-mod, billi dduq dak li ssib f’kull paġna. Mill-paġni u l-kliem sabiħ li fih, tgħaddi għat-taħriġ bħalma jagħmlu l-atleti f’ġinnasju, u hekk permezz tat-taħriġ spiritwali, tħalli l-Mulej jittrasformak, ftit ftit. Dan huwa vjaġġ interjuri li jieħu s-snin, tul ħajtek kollha. Allura, taqtax qalbek u żomm sħiħ. Ixxennaq għall-Mulej. Sammar ħarstek fuqu. Ħalli l-Mulej jixlik. Ħalli l-Mulej jibnik. Ħalli l-Mulej jimliek bih. Issieħeb mas-Salmista li jgħanni: “Bħalma għażżiela tixxennaq għan-nixxigħat tal-ilma, hekk tixxennaq ruħi għalik, o Alla. Ruħi għatxana għal Alla, għal Alla l-ħaj; meta niġi u nara wiċċ Alla?” (Salm 42,2-3). Biex insiru bħal Alla jinsab għall-bejgħ minn Librerija Preca.

Isma’! Is-skiet tal-ħajja interjuri jiġi minfud b’mużika smewwija! Il-poeta Ingliż John Keats kiteb hekk: “Il-melodiji li jinstemgħu huma ħelwin, iżda dawk li ma jinstemgħux huma  ħelwin aktar.” Il-filosfu Grieg antik, Pitagora, fehem l-armonija siekta ġejja mill-art, mix-xemx, mill-qamar u mill-istilel; kollha jiċċaqilqu flimkien f’permutazzjonijiet matematiċi sbieħ biex joħolqu melodiji smewwija fil-kożmos. Il-matematiku u astronomu Ġermaniż tas-seklu 17, Johannes Kepler, ma ra l-ebda kunflitt bejn ix-xjenza u r-reliġjon. Huwa ra l-glorja ta’ Alla permezz tal-intervalli mużikali li jiddefinixxu l-moviment tal-pjaneti. San Franġisk ta’ Assisi wkoll sema’ u kanta flimkien mal-ħlejjaq kollha tifħir lil Alla, Sultan tagħna. Bl-akkumpanjament tal-mużika ta’ Alla li ma tinstemax, bieb misterjuż jinfetaħ lejn il-ħajja interjuri meta nistaqsu: “X’inhu l-iskop tiegħi? X’inhuwa sehmi f’din il-melodija?” Salm 8 jgħidilna li Alla jistedinna ningħaqdu ma’ kor kbir billi nħalluh iħaddnna miegħu: Inħares lejn is-smewwiet, għemil subgħajk, il-qamar u l-kwiekeb li int qegħedt fihom! X’inhu l-bniedem biex tiftakar fih, bin il-bniedem, biex taħseb fih? Ftit inqas mill-allat għamiltu, bis-sebħ u l-ġmiel żejjintu, qegħedtu fuq l-għemejjel kollha ta’ idejk! Il-ħajja interjuri tfittex kenn fil-misteru dejjem jikber tal-imħabba ta’ Alla, misteru profond li dejjem jaħdem fina. Jekk nistgħu nilqgħu t-tgħanniqa ta’ Alla, il-Missier, l-Iben u l-Ispirtu s-Santu, l-għarfien tal-misteru jikber u bil-mod jinfetaħ f’armonija bejn in-naturali u s-sopranaturali. Madankollu, noti ħelwin huma rari fit-tagħrif u s-sistemi tax-xjenzi sekulari moderni; ftit hemm spazju għall-għażla, il-virtù, il-karità jew il-maħfra. Filwaqt li l-psikoloġija tista’ ttejjeb ir-relazzjonijiet u tgħin biex jingħelbu nuqqasijiet ta’ ftehim, mhijiex soluzzjoni aħħarija għall-mard u l-hemm tal-bniedem. Agħar minn hekk, meta tiġġustifika mġiba egoista u ħażina, il-ħoss tal-psikoloġija jsir biss kakofonija, aktar milli ħoss ta’ qanpiena ħelwa. Hemm riżorsi oħra aktar affidabbli. L-artiklu ta’ G.K. Chesterton, The Ethics of Elfland, juri l-benefiċċji ta’ stejjer tajbin u ħrejjef bħal indikaturi tat-tfulija tal-moralità u t-triq lejn is-sema. L-ispiritwalità Nisranija tixxennaq għal għerf li jaffaxina, kapaċi jgħaqqad żewġ linji mużikali indipendenti minn xulxin f’armonija waħda. Il-metodi u l-għerf tal-misteru jinsabu f’The Interior Castle ta’ Santa Tereża ta’ Avila u The Ascent of Mount Carmel ta’ San Ġwann tas-Salib. Il-vuċijiet uniċi tagħhom ikantaw dwar l-għaqda mistika ma’ Alla, u l-Knisja tagħthom widen u rrikonoxxiet liż-żewġ qaddisin bħala dutturi tal-Knisja. Minflok nattakkaw il-ħajja interjuri b’qawwa, nistgħu sempliċement nisimgħu bil-kwiet. Il-mużika vera tinkiteb għalina minn Sidna Ġesù fil-glorja tal-ħolqien ta’ Alla, permezz tal-mirakli ta’ kuljum, fl-Iskrittura Mqaddsa u bil-prattika tat-talb f’nofs il-ħajja ordinarja. Kien San Wistin li qal: “Min ikanta, jitlob darbtejn”? Waqt li nistennew il-miġja tal-grazzja, anke jekk bħal sajjetta tleħħ fis-smewwiet, nisimgħu wkoll il-mużika tal-ħolqien bħala akkumpanjament għall-qawwa tas-Salib! Ruth D. Lasseter Assoċjata Indiana, l-Istati Uniti

Il-ktieb The Pivotal Players tal-Isqof Robert Barron jintroduċi lill-qarrej għal għadd ta’ figuri ewlenin fl-istorja tal-Knisja Kattolika li kellhom rwol deċiżiv fit-tixrid u l-iżvilupp tal-fidi Nisranija. Permezz ta’ qaddisin, teoloġi, filosofi u mexxejja spiritwali, Barron juri kif Alla ħadem permezz ta’ persuni konkreti f’kuntesti storici u kulturali differenti. Il-ktieb jgħin lill-qarrej jifhem kif dawn il-“players” influwenti mhux biss iddefendew id-duttrina, imma wkoll għenu lill-Knisja tidħol f’djalogu mal-kultura u s-soċjetà ta’ żmienhom. Il-ktieb jinsab għall bejgħ minn Librerija Preca.