Sinjur Alla, libbisni bil-virtù tiegħek!

Il-ktieb Bla Sold u Bla Qorq huwa kitba bil-malti ta’ Patri Dijonisju Mintoff OFM, ippubblikat minn Publikazzjoni Preca fl-okkażjoni tat-800 sena mill-mewt ta’ San Franġisk ta’ Assisi. Din il-kitba ġiet maħsuba bl-iskop li kull ġurnata tas-sena jkun fiha xena mill-ħajja ta’ San Franġisk jew tal-Familja Franġiskana. Fuq l-eżempju ta’ San Franġisk ta’ Assisi, kull nisrani għandu jsir dejjem aktar mezz ta’ paċi fost ħutu l-bnedmin. Din il-paċi, li tiġi mill-qalb, trid tissarraf f’azzjonijiet ta’ mħabba speċjalment lejn dawk ħutna fil-bżonn. Tajjeb li, wara li jkun qara l-ġrajja tal-ġurnata, wieħed ifittex iktar dwarha. B’hekk din il-mixja mal-fqajjar ta’ Assisi sservi ta’ inkoraġġiment għall-imitazzjoni tiegħu u ta’ dawk li ħaddnu l-ispiritwalità tiegħu. Jum wara jum, tressaqna lejn Ġesù, il-Maħbub ta’ Franġisku. Il-ktieb Bla Sold u Bla Qorq jinsab għall-bejgħ minn Librerija Preca. Qies: 127 × 178 mm Paġni: 192 bil-kulur Format: Paperback ISBN: 978-9918-613-37-3 Kampjun ta' Bla Sold u Bla Qorq

Healing Agony huwa kitba ta’ Stephen Cherry, qassis Anglikan li serva bħala d-Dekan ta’ King’s College f’Cambridge. Dan il-ktieb jittratta l-maħfra u n-natura kumplessa tagħha, u tani perspettivi ġodda fuq il-maħfra. Qabel ma qrajtu, il-kelma “maħfra” kienet tilfet parti mit-tifsira sħiħa tagħha għalija; tant nisimgħuha u nużawha li ninsew il-kobor tagħha. It-titlu Healing Agony jirreferi għal dan: il-maħfra qatt m’hija faċli jew ta’ malajr. Il-maħfra hija agunija li twassal għall-fejqan. Tul il-ktieb, Cherry juża stejjer reali biex juri kemm hija varjata u kumplessa. Il-maħfra hija vjaġġ, b’tul u destinazzjoni indefinita. Kull esperjenza hija unika, għax hija profonda u personali, għalhekk kulħadd jgħixha b’mod differenti. Fil-Kristjaneżmu, il-maħfra hija ċentrali fit-Testment il-Ġdid u fit-talba tal-Missierna: “aħfrilna dnubietna, bħalma naħfru lil min hu ħati għalina.” Hawnhekk hemm bżonn distinzjoni bejn il-maħfra ta’ Alla u dik ta’ bejn il-bnedmin: il-bniedem ma jistax jaħfer bl-istess mod kif jaħfer Alla, għaliex il-bniedem ibati biex jaħfer u jeħtieġ iż-żmien biexjaħfer. Minn din id-distinzjoni tista’ toħroġ l-idea tal-“familja tal-maħfra”: il-maħfra divina, dik ta’ Alla, il-maħfra ta’ bejn il-bnedmin, u l-maħfra interjuri (self-forgiveness). Meta nitkellmu fuq il-maħfra ta’ bejn il-bnedmin, din tibda meta bniedem iweġġa’ lil ieħor. Dan l-uġigħ għandu livelli differenti ta’ gravità u jista’ jkun fiżiku, emozzjonali jew mentali; xi drabi jasal biex ikisser lill-persuna. Cherry jikklassifikah f’erba’ livelli: trivjali, serju, sinifikanti u dak li jfarrak (shattering). Il-kelma “maħfra” tintuża f’dawn is-sitwazzjonijiet kollha, minn ħabta żgħira fuq il-bankina sa telfa kbira bħall-qtil ta’ persuna qrib tiegħek. Iżda mhux kull sitwazzjoni titlob l-istess rispons: f’każijiet trivjali, fejn ma jkun hemm ebda intenzjoni ta’ ħsara, il-kelma “tolleranza” tkun aktar xierqa minn “maħfra”, u dan għaliex id-diffikultà tal-maħfra dejjem tvarja skont il-livell ta’ wġigħ li jkun imġarrab. Fi żminijiet ta’ wġigħ, speċjalment meta jkun hemm tradiment jew ksur ta’ fiduċja, il-bniedem faċli jħossu konfuż. Jaf li għandu jaħfer imma ma jasalx; iħossu mitluf u kultant jitlef is-sens tal-identità tiegħu. Għalhekk, il-maħfra mhijiex biss kwistjoni ta’ rieda, imma proċess ħafna aktar kumpless u profond. Healing Agony mhuwiex ktieb li jagħtik tweġibiet sempliċi, iżda wieħed li jesplora l-maħfra kif inhi fil-verità, bil-kumplessità u l-profondità kollha tagħha. Iqanqlek biex taħseb mill-ġdid dwar il-maħfra, xi ħaġa li ħafna drabi naħsbu li nifhmu sew. Dan l-artiklu huwa biss togħma żgħira ta’ dan il-ktieb, u nirrakkomandah lil kull min jixtieq jiskopri l-maħfra minn perspettivi ġodda u differenti. Kian Borg Kandidat

Ir-reliġjon Nisranija teħtieġ li nemmnu fit-Trinità Qaddisa: Alla l-Missier, Ġesù l-Iben, u l-Ispirtu s-Santu; imma ma rridux ninsew ukoll id-devozzjoni lejn Ommna Marija Santissima. Il-Fundatur huwa eżempju ċar ta’ bniedem li kien veru devot tal-Madonna u li kien jippromwovi din id-devozzjoni bl-imġiba tiegħu mal-oħrajn. Dun Ġorġ kien juri d-devozzjoni lejn il-Madonna fil-prietki tiegħu – mhux biss għax kien ta’ spiss jitkellem fuqha, imma wkoll għax meta dan kien isir, forsi bla ma ried, kien juri l-imħabba tant kbira tiegħu lejha bil-mod kif kien jitkellem. Insibu wkoll f’kitba ta’ Dun Ġużepp Fenech, li l-Fundatur fid-dar tiegħu kellu statwa tal-Madonna tal-Bon Kunsill li, kull meta jgħaddi minn ħdejha kien jieqaf u jitlobha “Omm tal-Parir tajjeb, itlob għalija.” Id-devozzjoni tant kbira li kellu l-Fundatur lejn Marija Santissima tkompli tintwera fl-episodju fejn, wara li kien ġie d-dar bi ftit inkwiet u talab quddiem ix-xbieha tal-Madonna, sema’ vuċi ħierġa minnha tgħidlu l-kliem ‘Serva Silentium’. Minn dakinhar ’il quddiem, il-Fundatur beda jsellmilha bit-talba “Tajtni regola sabiħa bħal din, għinni ħa nżommha.” Il-Fundatur mhux biss kien jgħix din id-devozzjoni, iżda kien jippromwovieha wkoll. Ta’ spiss kien jgħid fis-Sajda Museumina (illum nafuha bħala l-Ġimgħa ta’ Tagħlim), li dejjem għandna nilbsu d-domna bix-xbieha tal-Madonna – il-Midalja Mirakoluża – biex tipproteġina minn kull periklu tar-ruħ u tal-ġisem. Fil-kitbiet tiegħu, il-Fundatur jgħidilna li dejjem għandna nirringrazzjaw mhux biss lil Alla, ma ninsewx li Alla ħalaq kollox, iżda anke lil Marija Santissima. Il-Fundatur daħħal ukoll id-devozzjoni lejn Marija Santissima fl-Arloġġ Museumin, il-ktieb tat-talb ta’ kuljum tal-membri. Għaliex għandna nqimu, nirringrazzjaw u nkunu devoti lejn Ommna Marija? Dun Ġorġ jagħmilha ċara fil-kitba tiegħu ‘Aula Sanctae Matris Virginis’: biex hi titgħaxxaq bina bħala vera wliedha u wlied Alla, u tieħu gost bina meta nżejnu lilna nfusna bil-Midalja Mirakoluża. Il-Fundatur jgħidilna li hija grazzja kbira li nqimu lill-Madonna, u jekk aħna veru nħobbuha u nkunu devoti lejha, u nxerrdu din id-devozzjoni, jew fuq ir-rużarju, jew id-domna, jew kwalunkwe ħaġa oħra relatata magħha, m’għandna qatt inġarrbu fina konfużjoni u hi tagħtina l-għajnuna u żżomm il-biża’ t’Alla fina. Jan Spiteri Kandidat

The father, holding in his arms the Child, From the concerns of carpentry is called Away into the greater Art -- the pain Of joining for a house not his, not bone Of his bone, flesh of flesh, but his by love. To foster any child is to assent. Lejl mudlam, sħun u umdu; tarbija tibki bla waqfien. Il-qawwa tal-omm tkun spiċċat għal kollox; ir-raġel iqum. Bil-ħlewwa jerfa’ lit-tarbija u jimxi magħha fil-kamra, bil-mod il-mod. Moħbija taħt id-daqna protettiva li ttaffi n-noti profondi ta’ ninni-nanni, iċ-ċkejkna tarbija tibda torqod. X’serħan imbierek tul il-lejl! Missieri! Hu jħobbni! Kien Ġużeppi jfarraġ bl-istess mod lit-tarbija Ġesù matul iljieli tas-sajf mhux familjari fl-Eġittu? Jekk iva, kif nistgħu nissopono, kien hemm faraġ doppju għal dawn iż-żewġ eżiljati: Ġużeppi, ’l bogħod minn art twelidu, u ċ-ċkejken Ġesù, ’il bogħod mid-dar vera tiegħu. Naturalment, Ġesù kien jaf li Alla l-Missier kien iħobbu; Hu u l-Missier kienu ħaġa waħda. L-imħabba reċiproka ta’ Ġesù mal-Missier tiegħu tas-sema, kienet tinfirex ukoll fuq il-gwardjan għaqli tiegħu, u b’hekk issawret il-qalb ta’ missier, dik ta’ Ġużeppi. Permezz tiegħu nnifsu, Ġesù ta lil Ġużeppi d-don tal-preżenza ta’ Alla, u fil-preżenza qawwija u ġentili ta’ Ġużeppi, hu, it-tifel Ġesù, seta’ jikber u jiffjorixxi. Kull wieħed seta’ jgħid dwar l-ieħor, bil-ferħ u l-gratitudni: “Hu jħobbni!” Barka mogħtija; barka milqugħa f’dawn il-kelmiet: “Hu jħobbni!” Permezz ta’ Ġesù, Ġużeppi nnifsu kien jaf li Alla kien għażel u ffavorixxa lill-poplu Lhudi, u b’mod partikulari li hu stess kien maħbub minn Alla. Ġesù kien jitgħallem id-drawwiet tas-Sibt u l-manjieri xierqa. Ġesù kien iħeġġeġ lil Ġużeppi jafda fil-Mulej, ikollu l-kuraġġ jilqa’ l-imħabba ta’ Alla, filwaqt li hu kien protett u mmexxi mill-eżempju ġust ta’ Ġużeppi. L-imħabba ta’ Marija, kemm għal Ġesù kif ukoll għal Ġużeppi, għaqqdet il-Familja Mqaddsa tagħhom f’għaqda qaddisa. Kemm tgħallem kull wieħed dwar il-modi tal-imħabba mill-ieħor, kemm dik umana kif ukoll dik divina, fid-dar tagħhom f’Nazaret matul dawk is-snin moħbija! Dan l-iskambju huwa sagru. Qalb titkellem ma’ qalb, kemm fir-relazzjonijiet umani kif ukoll bejn Alla u l-bniedem, fejn, bħal fil-Magnificat ta’ Marija: “Ruħi tfaħħar lill-Mulej! U l-ispirtu tiegħi jifraħ f’Alla s-Salvatur tiegħi!” Ġużeppi semagħha u żgur kanta magħha, bħalma seta’ darba kanta magnificat simili waqt li kien jikkalma lit-tarbija Ġesù meta kienet imdejqa, forsi għax kellha terġa’ lura lejn l-art tal-Eġittu. Permezz tal-ubbidjenza fidila u s-servizz ġeneruż, l-imħabbiet naturali tagħna jsiru aktar ħelwin. Kollox jinbidel permezz tal-preżenza soprannaturali ta’ Kristu li jgħammar fina, Hu li jħobbna. Imfissra f’Ġwanni 14:23, il-vokazzjoni umana tal-imħabba, f’kull dimensjoni tagħha, tiġi rrivelata: Ġesù wieġeb u qallu: “Min iħobbni jżomm kelmti, u Missieri jħobbu, u aħna niġu għandu u nagħmlu l-għamara tagħna miegħu.” Kulħadd jista’ jagħżel li jgħix fl-għarfien sublimi li “Hu jħobbni!” u jwieġeb bi gratitudni u ferħ. Fil-kliem ta’ tmiem kanzunetta inqas tas-sema, imma xorta waħda għażiża, ta’ The Beatles: “with a love like that, you know you must be glad!" Ruth D. Lasseter Assoċjata Indiana, l-Istati Uniti

Meta nhar l-Erbgħa 10 ta’ Ġunju 2026 l-Papa Ljun XIV żar il-Bażilka tas-Sagrada Família f’Barċellona biex jiċċelebra l-Quddiesa u jinawgura t-Torri ta’ Ġesù, ġie milqugħ minn tifla għamja, Valentina Sánchez, li għandha ta’ 13-il sena. Valentina spjegat lill-Papa lill-Papa u lir-Re u r-Reġina ta’ Spanja kif hi ‘tara b’qalbha’ dan l-ikbar torri tal-Sagrada Família. It-torri, li tlesta aktar kmieni din is-sena u huwa l-ogħla torri mill-14-il torri tal-bażilika. It-tifla spjegat dettalji dwar l-istruttura, il-forom u l-qisien tiegħu fuq tagħrif li hi ġabret permezz tas-sens li tmiss l-oġġetti biex tħoss x’inhuma. Kienet okkażjoni li messet b’mod speċjali lill-Papa. Membru tal-Organizzazzjoni Nazzjonali tal-Għomja fi Spanja (ONCE) qalet li ftit mumenti qabel il-laqgħa, Valentina kienet eċitata u entużjasta iżda mhux imbeżża li tiltaqa’ ma’ wieħed mill-aktar nies importanti fid-dinja. Valentina tbati minn marda li tħalliha tagħraf biss id-dawl u d-dlam. L-ONCE ilhom jgħinu fl-edukazzjoni tagħha sa minn meta ġiet magħrufa l-marda tagħha meta kellha biss sena. Tgħix qrib il-Bażilka tas-Sagrata Familia u tinsab fl-ewwel sena fl-iskola sekondarja tal-lokal. Bħalha, aktar minn 7,000 student b’kundizzjonijiet simili jingħataw għajnuna mill-ONCE biex jattendu l-klassijiet flimkien ma’ studenti oħra fl-iskejjel tradizzjonali. Hija tattendi wkoll iċ-Ċentru Edukattiv tar-Riżorsi ta’ Barċellona biex tkompli fl-istudji tagħha. Titgħallem il-vjolin u tixtieq issir interpretu u performer f’kunċerti. Il-passatempi tagħha jinkludu vjaġġar mal-familja tagħha u taqra l-kotba bil-Braille. Fil-fatt l-għalliem tagħha Ramon Coma jgħid li t-tifla “tiekolhom il-kotba”, jiġifieri taqrahom bla waqfien. Il-konnessjoni bejn il-familja ta’ Valentina u s-Sagrada Família mhijiex biss għax il-familja tgħix fid-distrett fejn il-kostruzzjoni tal-Bażilka ilha għaddejja għal aktar minn seklu. Missierha Francisco, inġinier professjonali, ħadem fil-bażilika għal snin. Huwa qasam ma’ bintu xewqa: “Xi darba naraw flimkien is-Sagrada Família, meta tkun lesta.” Dak il-mument kien għadu ’l bogħod, imma din fiż-żjara tal-Papa setgħu jagħmlu parti mill-ħolma tagħhom, meta attendew flimkien fil-barka tal-Papa fuq it-torri. Valentina tat lill-Papa tpenġija li hi għamlet u li turi kif hi ‘tara’ t-Torri ta’ Ġesù. It-Torri, Valentina tarah b’qalbha. Joe Galea Membru